Wolborski epizod naukowy Stanisława Arnolda

Historiografia dotycząca Wolborza i okolic, oprócz wielu powstałych stosunkowo niedawno artykułów i opracowań książkowych, zawiera pozycję pochodzącą sprzed niemal stu lat. Jej autorem jest Stanisław Arnold, wybitny znawca średniowiecznej historii gospodarczej Polski.

Stanisław Arnold urodził się w 1895 roku w Dąbrowie Górniczej. Początkowo kształcił się w Sosnowcu i Wilnie, a później swe losy na stałe związał z Warszawą. Tam w latach 1916-1920 odbył studia historyczne i socjologiczne na Uniwersytecie Warszawskim (studiował historię również na uniwersytetach w Wiedniu i Florencji). Tam też, w 1920 roku obronił pracę doktorską pt. Władztwo biskupie na grodzie wolborskim w wieku XIII. Rozprawa powstała w latach 1919-1920 w seminarium profesora Marcelego Handelsmana. Rok później praca Arnolda, nakładem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, wyszła drukiem. To prawdopodobnie jedyne po dzień dzisiejszy jej wydanie. Do opisu stosunków gospodarczych i społecznych Polski średniowiecznej na przykładzie kasztelanii wolborskiej, skłonił Arnolda, jak sam przyznał na wstępie rozprawy, niewielki obszar terytorialny kasztelanii i bogactwo źródeł. Przez Wolbórz zapewne wielokrotnie sam przejeżdżał, jadąc z rodzimego Śląska do Warszawy lub w drugą stronę.

Stanisław Arnold po obronie pracy doktorskiej związał się na stałe z Uniwersytetem Warszawskim. Rok przed II wojną światową otrzymał tam tytuł profesora zwyczajnego oraz objął funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego. W badaniach z zakresu historii gospodarczej stosował metody statystyczne, przedstawił własny podział dziejów Polski na podstawie stosunków produkcyjnych, kulturalnych i politycznych. Był również członkiem PAN. Zmarł w Warszawie w 1973 roku.

Niebawem upłynie sto lat od momentu powstania tej cennej rozprawy o kasztelanii wolborskiej. Może władze Wolborza w setną rocznicę jej powstania w jakiś sposób uhonorowałyby wysiłek Stanisława Arnolda, którego praca po dziś dzień stanowi jedną z podstawowych i wartościowych pozycji dotyczącej ziemi wolborskiej.

Przemysław J. Łaski

  1. Bardzo potrzebny artykuł! Czytałem i korzystałem z pracy Arnolda. Znając jej treść podpisuję się pod inicjatywą Kolegi!:-)

    1. W postaci reprintu jest prawdopodobnie w Bibliotece Miejskiej w Piotrkowie, przynajmniej tak podają w katalogu. W czytelni Biblioteki UW też udostępniają skan.

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*