Skąd się wziął zwyczaj wystawiania szopki Bożonarodzeniowej?

W roku 330 n.e. cesarzowa Helena wpadła na pomysł aby w Betlejem, w grocie wybudować żłóbek. Chciała tym upamiętnić narodziny Syna Bożego, Jezusa Chrystusa. W roku 397 przebudowano grotę na wzór stajenki, w której umieszczone zostały figury św. Rodziny, zwierząt i pastuszków. Szopka bardzo szybko stała się miejscową atrakcją. Pomysł spodobał się też w Rzymie, gdzie w bazylice Matki Boskiej Większej ustawiono podobną szopkę.

Swój udział w powstawaniu szopki Bożonarodzeniowej ma również św. Franciszek z Asyżu, który zmienił kształt szopki i wprowadził doń żywe osoby i zwierzęta. W roku 1223 przygotował niezwykłą inscenizację, która przedstawiała zdarzenia mające miejsce w noc przyjścia na świat Jezusa Chrystusa. Sam św. Franciszek odśpiewał radośnie Ewangelię. Od tego czasu zwyczaj budowania szopek Bożonarodzeniowych przyjął się prawie w całej Europie.

Do Polski tradycja ta dotarła w XIII w. Na ten czas datowane jest pochodzenie najstarszych figur św. Rodziny powstałych na prośbę księżnej Elżbiety Węgierskiej, siostry króla Kazimierza Wielkiego. Obecnie figury te można oglądać w kościele św. Andrzeja w Krakowie.

Początkowo budowaniem szopek zajmowali się zakonnicy, z czasem to się zmieniło i do zakonników dołączyły osoby świeckie. Szopki ustawiane i aranżowane były najczęściej w kościołach. W każdej szopce znajduje się figura Józefa, Marii i małego Jezusa. Obecnie szopki wychodzą już poza mury świątyń i można je oglądać na dziedzińcach, wystawach im poświęconych a także w domach wiernych. Najbardziej znanymi szopkami Bożonarodzeniowymi są szopki krakowskie. Powstają one nieustannie od II połowy XIX w. Szopki te są dwu poziomowe, na górnym piętrze mieści się stajenka, na dolnym scena do przedstawień.

W Piotrkowie najczęściej odwiedzanymi szopkami są dwie szopki znajdujące się w klasztorze oo Bernardynów. Pierwszą szopkę możemy odwiedzić na dziedzińcu klasztoru przy ul. Słowackiego, jest to szopka z udziałem żywych zwierząt. Druga znajduje się w murach klasztoru, jest do ruchoma szopka. Zbudowali ją piotrkowscy kolejarze. Podziwiając ją można dopatrzeć się lokalnych akcentów.

Każda szopka Bożonarodzeniowa stworzona przez artystę czy też nas samych przypomina o najważniejszym wydarzeniu w naszym życiu – o narodzinach Syna Bożego, Jezusa Chrystusa. Pielęgnujmy tą tradycję aby trwała jak najdłużej w nas. Na zdjęciach szopki wykonane przez piszącą te słowa.

tekst i foto: Małgorzata Skiba-Skibińska

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*