Listopad na cmentarzu żydowskim w Piotrkowie [galeria]

Cmentarz jest otoczony murem z cegły, od strony północnej bardzo zniszczonym. I to właśnie ten zdewastowany mur, wobec stale zamkniętej bramy, jest praktycznie jedynym „wejściem” na cmentarz, z czego skrzętnie korzystamy. Po czujnym okiem schowanej za oknem „dozorczyni” cmentarza zaczynamy wędrówkę. Nie jesteśmy sami. Gawrony, sarny i inne zwierzęta dotrzymują nam kroku.

To drugi cmentarz żydowski (Kirkut) w Piotrkowie (pierwszy, już nieistniejący, mieścił się przy Synagodze). Utworzono go około 1792 roku (552 ery żydowskiej) na tzw. Zagórkach leżących pod miastem. Jego założenie było związane z zapełnieniem pierwszego cmentarza.

Lokalizacja była ciekawa. Na wschód poza murami tego cmentarza odbyła się egzekucja skazanych na szubienicę powstańców 1863 r., którzy także tam zostali pochowani, a których ekshumacja odbyła się uroczyście dopiero w 1928 r. Na północ od cmentarza żydowskiego znajdował się zaś cmentarz „tatarsko – mahometański”.

Cmentarz jest położony na powierzchni około 3,5 ha. W zachodnim narożniku znajduje się brama wejściowa oraz wydzielone podwórze z parterowym budynkiem, dawnym domem grabarza, obecnie zamieszkanym przez starszą panią, „dozorującą” cmentarz.

Najstarsza część grzebalna cmentarza położona jest na północ od alei głównej, na niewielkim wzniesieniu. Zachowany zespół nagrobków obejmuje stele z piaskowca, datowane na ostatnią dekadę XVIII wieku.

W zachodniej części cmentarza, w pobliżu budynku byłego grabarza, z którego okna dziś pochowani są miejscowi cadycy. Podczas I wojny światowej na skraju cmentarza utworzono kwaterę żołnierzy poległych w latach 1914-1915. Na cmentarzu znajdują się także zbiorowe, oznakowane groby ofiar II wojny światowej. Pochowano w nich m.in. osoby rozstrzelane przez Niemców 21 kwietnia 1943 roku. Po 1945 r. na cmentarz przenoszono szczątki osób zamordowanych i pogrzebanych na terenie miasta i w jego okolicach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *