Kolory piotrkowskiej cerkwi

Znajdująca się w centrum miasta przy ul. Słowackiego piotrkowska cerkiew, wzbudza dużą ciekawość swoim wyglądem. Jeszcze piękniej prezentuje się od wewnątrz porażając kolorystyką.

Jak pisał Rawita-Witanowski, cerkiew stoi w miejscu gdzie dawniej był cmentarz grecko-unicki. W 1832 roku uzyskano tam pozwolenie na wzniesienie kaplicy cmentarnej. Cerkiew zaczęto budować w 1844 roku przy pomocy Komisji Wyznaniowej i Oświaty Publicznej, a ukończono i poświęcono p.w. Wszystkich Świętych w dniu 18 października 1848 roku. Świątynia utrzymana była w stylu neobizantyńskim, na planie krzyża greckiego. Obiekt stanął na placu przy ul. Kaliskiej, na gruncie wykupionym za 5 tys. rubli od zakonu pijarów (lub im zabrany, jak podają niektóre źródła). Poświęcenie obiektu miało miejsce 28 listopada 1848 roku.

Po powstaniu styczniowym i prześladowania unitów zabrano cerkwie na użytek prawosławnych Rosjan, których liczba w Piotrkowie stale wzrastała. Byli to głównie urzędnicy, wojskowi i kupcy. Cerkiew okazała się jednak za mała i dlatego w 1869 roku, dwa lata po powstaniu guberni piotrkowskiej, przystąpiono do jej rozbudowy z dostosowaniem do nowego obrządku. Prace na wzór cerkwi wzniesionej w tym czasie przez architekta Iwana Sztroma w Paryżu prowadził architekt Ignacy Markiewicz. Plan obiektu uległ przekształceniu wskutek wydłużenia ramion – z krzyża greckiego stał się krzyżem łacińskim. Od północy, południa i wschodu przesunięto ściany obiektu o siedem metrów i dostawiono przedsionek, nad którym wzniesiono dzwonnicę. Zmodyfikowano wnętrze świątyni, m.in. wstawiono trzy piece kaflowe i wymieniono posadzkę na marmurową. Łączny koszt rozbudowy zamknął się w kwocie 32 tys. rubli.

W grudniu 1870 roku budynek został ponownie poświęcony. Rozebrano także plebanię, a na przeciwległej stronie ulicy Kaliskiej, wzniesiono piętrową kamienicę dla popów. Co ciekawe, za cerkwią pochowano ostatniego proboszcza unickiego, ks. Mateusza Wyrzykowskiego, zmarłego 18 lutego 1868 r. Do dziś istnieje jego nagrobek.

W 1886 cerkiew Wszystkich Świętych została odremontowana z inicjatywy generał-gubernatora piotrkowskiego i proboszcza miejscowej parafii ks. Stiepana Romanskiego. Remont świątyni finansowany był częściowo przez Rosyjskie Towarzystwo Dobroczynne, które przekazało na ten cel 3 tys. rubli. W roku 2007 cerkiew w Piotrkowie została podniesiona do rangi katedry. Wcześniej, bo w 1976 roku, wpisano ją do rejestru zabytków.

red.

Udostępnij ten artykuł swoim znajomym:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *