Kolory piotrkowskiej cerkwi

Znajdująca się w centrum miasta przy ul. Słowackiego piotrkowska cerkiew, wzbudza dużą ciekawość swoim wyglądem. Jeszcze piękniej prezentuje się od wewnątrz, porażając kolorystyką, co widać na załączonych zdjęciach. Warto przybliżyć jej historię.

Jak pisał Rawita-Witanowski, cerkiew stoi w miejscu gdzie dawniej był cmentarz grecko-unicki. W 1832 roku uzyskano tam pozwolenie na wzniesienie kaplicy cmentarnej. Cerkiew zaczęto budować w 1844 roku, przy pomocy Komisji Wyznaniowej i Oświaty Publicznej, a ukończono i poświęcono p.w. Wszystkich Świętych w dniu 18 października 1848 roku. Świątynia utrzymana była w stylu neobizantyńskim, na planie krzyża greckiego. Obiekt stanął na placu przy ul. Kaliskiej, na gruncie wykupionym za 5 tys. rubli od zakonu pijarów (lub im zabrany, jak podają niektóre źródła). Poświęcenie obiektu miało miejsce 28 listopada 1848.

Po powstaniu styczniowym i prześladowania unitów zabrano cerkiew na użytek prawosławnych Rosjan, których liczba w Piotrkowie stale wzrastała, głównie urzędników, wojskowych i kupców. Cerkiew okazała się jednak za mała i dlatego w 1869 roku, dwa lata po powstaniu guberni piotrkowskiej, przystąpiono do jej rozbudowy z dostosowaniem do nowego obrządku. Prace prowadził architekt Ignacy Markiewicz, na wzór cerkwi wzniesionej w tym czasie przez architekta Iwana Sztroma w Paryżu. Plan obiektu uległ przekształceniu wskutek wydłużenia ramion – z krzyża greckiego stał się krzyżem łacińskim. Od północy, południa i wschodu przesunięto ściany obiektu o siedem metrów i dostawiono przedsionek, nad którym wzniesiono dzwonnicę. Zmodyfikowano wnętrze świątyni, m.in. wstawiono trzy piece kaflowe i wymieniono posadzkę na marmurową. Łączny koszt rozbudowy zamknął się w kwocie 32 tys. rubli. W grudniu 1870 roku budynek został ponownie poświęcony. Rozebrano także plebanię, a na przeciwległej stronie ul. Kaliskiej, wzniesiono piętrową kamienicę dla popów. Co ciekawe, za cerkwią pochowano ostatniego proboszcza unickiego, ks. Mateusza Wyrzykowskiego, zmarłego 18 lutego 1868 r. Do dziś istnieje jego nagrobek.

W 1886 cerkiew Wszystkich Świętych została odremontowana z inicjatywy generał-gubernatora piotrkowskiego i proboszcza miejscowej parafii ks. Stiepana Romanskiego. Remont świątyni finansowany był częściowo przez Rosyjskie Towarzystwo Dobroczynne, które przekazało na ten cel 3 tys. rubli. W roku 2007 cerkiew w Piotrkowie została podniesiona do rangi katedry. Wcześniej, bo w 1976 roku wpisano ją do rejestru zabytków.

PJL

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*