Grodzisko wczesnośredniowieczne w Rękoraju

Jadąc z Moszczenicy przez wieś Gajkowice, warto skierować swe kroki w prawo, w polną drogę wiodącą do wioski Rękoraj, ku zapomnianym przez ludzi, mocno zarośniętym krzakami i drzewostanem nasypom wczesnośredniowiecznego grodziska. To ciągle tajemnicze i nie do końca poznane miejsce wznosi się na bagnistych łąkach, na prawym brzegu rzeki Moszczanki, której szereg drobnych cieków wodnych zasila teren wokół niego.

Grodzisko o powierzchni około 0,5 ha tworzyły dwa wały, zewnętrzny i wewnętrzny. Wał zewnętrzny był wałem odcinkowym, choć wcześniej sądzono, iż ten wysoki wał zachował się jedynie w części zachodniej wskutek zniszczeń dokonywanych od wielu lat przez okolicznych mieszkańców wykopujących tam kamienie oraz ziemię. Miał on u podstawy szerokość około piętnastu metrów a wysokość około pięciu metrów od poziomu łąk. Przeprowadzona po wschodniej stronie wału wewnętrznego, biegnąca przy samym grodzisku droga od wsi Rękoraj do Gościmowic w poważnym stopniu  uszkodziła go, mimo tego do dziś zachował się on w postaci wyraźnego pierścienia.

W 1967 roku z inicjatywy Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi rozpoczęto tam badania wykopaliskowe. Podczas tych badań na szczycie wału odkryto dużą ilość spalonego, luźno rozrzuconego drewna oraz mnóstwo kamieni. Mogły być to ślady konstrukcji izbicowej, wypełnionej kamieniami. Od strony zewnętrznej wał umocniony był płaszczem glinianym. Na wewnętrznym stoku odkryto niewielkie fragmenty spalonej konstrukcji dachówkowej oraz niezbyt grube płaty gliny, miejscami przepalonej na kolor czerwony. Wśród znalezionych zabytków ruchomych na grodzisku w Rękoraju dominowała ceramika. Oprócz niej znaleziono drobne fragmenty przedmiotów żelaznych i kilka kawałków żelaznego żużla. W 1967 roku chronologię grodziska ustalono na podstawie owej ceramiki na koniec wieku IX do wieku XII. W wyniku późniejszych badań z lat 80-tych rozpoznano dwie fazy rozbudowy obiektu w okresie od IX do XI lub połowy XII wieku.

O grodzisku w Rękoraju nie zachowały się prawdopodobnie żadne historyczne wzmianki. Położone jest na obszarze dawnej kasztelanii wolborskiej. Grodzisko to jest jedynym tego rodzaju obiektem starszego typu na terenie tejże kasztelanii, co może sugerować, iż Rękoraj był dawnym grodem opolnym.

Jak pisał Rawita-Witanowski, z grodziskiem związane są miejscowe podania, o ukrytych skarbach, których pomimo poszukiwań dotąd nie odkryto, czy też o podziemnych przejściach. Inne podania ludowe mówią o istniejącym tu dawniej, a później zapadniętym mieście, biciu dzwonów w trakcie letnich nocy oraz krążących po grodzisku duchach.

opr. red.

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*