Czy cmentarz żydowski pod Wolborzem musi być zapomniany?

Dziś w to miejsce trafiają już raczej tylko okoliczni grzybiarze, nieświadomi miejsca w którym się znajdują. Miejscami tylko układ kamieni, stanowiących niegdyś element ogrodzenia cmentarnego, świadczy o tym, że nie jest to zwykły fragment lasu.

Około półtora kilometra w kierunku południowo-wschodnim od centrum Wolborza w lesie, w miejscu zwanym Gadki, w 1862 roku założono cmentarz żydowski. Zajmował on powierzchnię 0,42 ha. Cmentarz służył dość dużej społeczności żydowskiej zamieszkującej Wolbórz – w okresie międzywojennym w Wolborzu żyło 443 Żydów, stanowiąc 20{10dfa36d7a84873f7db60c549136d738e96f2f8a0992c813386072d2f9c306c4} ogółu mieszkańców (wg danych z 1921 roku) i zamieszkując głównie Rynek i ulicę Warszawską.

Do dziś nie zachował się na tym cmentarzu żaden nagrobek. Cmentarz jest zdewastowany. Podobno zniszczony został doszczętnie przez okupantów niemieckich w czasie II wojny światowej, zaś resztki macew zniknęły ostatecznie w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku. Jeszcze wcześniej, bo w sierpniu 1937 roku – jak pisał „Nowy Dziennik” – nieznani sprawcy mieli zdemolować murowany płot okalający cmentarz. Zniszczyli też wiele nagrobków.



Ale to już historia której się nie cofnie. Mimo dewastacji i porośnięcia przez drzewa i krzewy, miejsce to jest nadal rozpoznawalne. Wyróżnia się także na zdjęciu satelitarnym.

Dziś więc władze Wolborza, goszczący coraz częściej przybyszów z Izraela i przedstawicieli diaspory żydowskiej, zamiast, przy każdorazowych spotkaniach częstować się tylko szerokimi uśmiechami i podarunkami, powinny wreszcie postarać się przynajmniej o tablicę informacyjną na terenie byłego cmentarza. Ten gest na pewno nie będzie pusty, a jego wymiar historyczny, czy nawet polityczny, będzie nieoceniony.

Przemysław J. Łaski

Udostępnij ten artykuł swoim znajomym:

3 myśli na temat “Czy cmentarz żydowski pod Wolborzem musi być zapomniany?

  • Pingback:Ci nasi obcy | Piotrkowski24

  • 7 lipca 2018 o 00:27
    Permalink

    Panie Łaski. Artykuł napisany dobrze. Mam tylko pytanie. Co zrobili dla nas Żydzi? Czy to byli normalni ludzie ,szanujący Polaków i swoich sąsiadów? Z opowieści moich dziadków wynika że tak nie było. Polacy było dla nich gorszym narodem. Owszem ,mieli we krwi przedsiębiorczość i jako rzemieślnicy byli przydatni. Wielu ludzi im pomogło w czasach wojny, Czy dzisiejsze pokolenie ma ponosić odpowiedzialność za czyny Niemieckich nazistów?Czy to my mamy wypłacać odszkodowania? W Polsce mieszkali też Niemcy. Pozostały po nich cmentarze. Czy mamy je odbudowywać? Czy upamiętnić? Chcą ,niech robią renowację,odbudowę i badania. To ich sprawa ,na pewno nie nasza za nasze podatki.

    Odpowiedz
    • 8 lipca 2018 o 21:09
      Permalink

      Nie rozstrzygam kto jaki był, bo są różne przykłady zachowań z obu stron. Chodzi tylko o to, że takie miejsce po byłym cmentarzu jest miejscem historycznym, wiec powinno być jakoś oznaczone, a przez tyle lat Żydzi mieszkający w Polsce jak i władze gminne nie zrobiły absolutnie nic!

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *