Bitwa o Tomaszów 1945 – rekonstrukcja

W Skansenie Rzeki Pilicy w Tomaszowie Mazowieckim odbyła się w niedzielę 8 grudnia rekonstrukcja historyczna pn. „BITWA O TOMASZÓW MAZOWIECKI – STYCZEŃ 1945 ROK”, nawiązująca do czasów sprzed prawie 80 lat, gdy podczas wyzwalania miasta przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku doszło do bitwy miedzy oddziałami radzieckimi a hitlerowcami.

W dniu 18 stycznia 1945 r. nad Pilicą w Tomaszowie Maz. miały miejsce zacięte walki między Niemcami a atakującą Armią Czerwoną. Tomaszów wraz z najbliższą okolicą został wcześniej silnie ufortyfikowany w ramach budowy umocnień na tzw. Linii Pilicy. Znalazły się tam betonowe bunkry i schrony, umocnienia ziemne, okopy, rowy przeciwczołgowe, zasieki z drutu kolczastego oraz pola minowe.

We wczesnych godzinach rannych 18 stycznia Niemcy wysadzili w powietrze wszystkie mosty w Tomaszowie oraz w Spale i Sulejowie. Wskutek silnego oporu Niemców wojska radzieckie nie zdołały sforsować Pilicy z marszu. Po przegrupowaniu odziały pancerne Armii Czerwonej sforsowały Pilicę w okolicach Inowłodza i Spały oraz w rejonie Smardzewic. Piechota przeszła przez rzekę po lodzie w rejonie Utraty i Ludwikowa. Inne oddziały wkroczyły do Tomaszowa przez prowizorycznie naprawiony most kolejowy, a także forsując Pilicę w rejonie Piekła.

W wyniku tego manewru oskrzydlającego niemiecki garnizon Tomaszowa został rozgromiony przez Rosjan. Na przedpolach Tomaszowa i w samym mieście zginęło, według źródeł radzieckich, około 20 tys. żołnierzy niemieckich oraz własowców (rosyjscy kolaboranci) i tylko nieco ponad 200 żołnierzy radzieckich. Niemcy wycofywali się po zamarzniętej Pilicy. Lód jednak często nie wytrzymywał i wiele niemieckich pojazdów zostało w rzece do dziś.

Kilka z nich na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat udało się wydobyć a dwa nawet uruchomić. W Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego znajduje się transporter opancerzony Sd.Kfz 251 czyli „Rosi”. Natomiast w Skansenie Rzeki Pilicy prezentowany jest „Lufcik”, czyli jedyny na świecie, eksperymentalny, opancerzony ciągnik artyleryjski Luftwaffe.

W rolę żołnierzy niemieckich i radzieckich wcielili się rekonstruktorzy ze Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych „Batalion Tomaszów” oraz ich goście. Oprócz wymiany ognia rekonstrukcja wzbogacona została o efekty pirotechniczne – wybuchy.

Trwa polemika czy żołnierze rosyjscy nas wyzwolili czy nie też nie przynieśli wolności. Pewne jest jedno, wyzwolili nas od hitleryzmu, ocalili nas przed całkowitą zagładą. Gdyby nie bohaterska śmierć tych setek tysięcy Rosjan nas Polaków i Polski, zgodnie z planem Hitlera (Mein Kampf) by nie było.

red./na podstawie: skansenpilicy.pl

foto: skansenpilicy.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *