Badania archeologiczne byłego zamku w Opocznie

W poniedziałek 15 maja rozpoczęły się badania archeologiczne na terenie byłego zamku w Opocznie. Badania mają charakter rozpoznawczo-sondażowy. Warte podkreślenia jest to, iż są to pierwsze badania archeologiczne terenu gdzie obecnie swą siedzibę ma Muzeum Regionalne w Opocznie.

Zamek w Opocznie powstał w XIV wieku w południowo-zachodnim narożniku miasta lokacyjnego. Według Janka z Czarnkowa i Jana Długosza inwestorem budowy był król Kazimierz Wielki, stąd też zamek nazywany jest potocznie od jego imienia. Zamek został zbudowany prawdopodobnie razem z murami miejskimi – wewnątrz ich obwodu – i z nimi też został zespolony. Przeznaczony był na rezydencję starosty królewskiego zarządzającego okolicznymi dobrami monarchy oraz miejscem gdzie okazjonalnie zatrzymywał się król podczas podróży i polowań. Plan miasta z 1820 roku wskazuje, że zamek miał kształt prostokąta a w zachodnim narożniku zamku znajdowała się wieża.

W XVI wieku zamek był ponoć uszkodzony, co mogło mieć związek z wcześniejszym pożarem miasta. W 1599 roku pełnił już raczej funkcję administracyjną i nie przywiązywano wagi do jego funkcji militarnej, czego dowodem jest wykonanie, za zgodą króla Zygmunta III Wazy, nowej bramy miejskiej w murach obronnych. Zrobiono to przebijając otwór od strony zamku na zewnątrz, poprzez dziedziniec zaś poprowadzono ulicę. W lustracji zamku z 1620 roku wymieniono pozbawioną schodów Wieżę Szlachecką oraz kilka pomieszczeń, m.in. mieszkanie burgrabiego i kancelarię grodzką. Zamek w Opocznie zniszczono w czasie potopu szwedzkiego w 1655 roku – potem jednak nadal był użytkowany. W XVIII wieku w wieży znajdowało się więzienie dla opoczyńskich mieszczan.

W w 1784 roku odbył się uroczysty wjazd do zamku starosty Jana Nepomucena Małachowskiego, a w 1787 roku w zamkowej sali sądowej owacyjnie powitano króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zabudowania zamkowe widoczne są jeszcze na wspomnianym planie miasta z 1820 roku, jednak rysunki z lat 1844-1846 (pierwsze zdj.) wykonane przez Stanisława Chrząńskiego, członka delegacji przeprowadzającej inwentaryzację zabytków w Królestwie Polskim pod kierunkiem Kazimierza Stronczyńskiego, wskazują, że zamek był w owych czasach ruiną. Obecnie na miejscu starych fundamentów prawdopodobnie całkowicie rozebranego zamku znajduje się budynek zbudowany po 1874 roku. Jego przebudowa nastąpiła w 1927 roku, czym zyskał obecny wygląd.

Jak poinformowano na oficjalnej stronie miasta, w trakcie prac wykonane zostaną cztery wykopy archeologiczno-architektoniczne. Głównym zadaniem pierwszego wykopu będzie dostarczenie odpowiedzi na zasadnicze pytania dotyczące między innymi charakteru fundamentów zamku oraz nawarstwień ziemnych w tej części obiektu, pierwotnego ukształtowania terenu czy precyzyjnej lokalizacji średniowiecznej fosy zamkowej, natomiast trzy pozostałe wykopy będą związane bezpośrednio z rozpoznawaniem poszczególnych części fundamentów opoczyńskiego zamku. Ogólna powierzchnia założonych wykopów obejmuje 38 m².


źródło: opoczno.pl

Już pierwszy dzień badań przyniósł bardzo interesujące i obiecujące rezultaty. Wykopano znaczną ilość ceramiki, której najstarsze fragmenty pochodzą z okresu dużo wcześniejszego niż sama budowla zamku Kazimierza Wielkiego. Są to między innymi pozostałości kultury przeworskiej datowane wstępnie na I-III wiek naszej ery. Odnaleziono także relikty średniowieczne i późniejsze, a co najważniejsze, odsłonięty został fragment muru obronnego.

Znana jest legenda jakoby zamek opoczyński połączony był przejściem podziemnym z tzw. domem Esterki. Może obecne badania dadzą nam odpowiedź i legenda zamieni się w historyczny fakt…

opr. red.

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*
*